TÓM TẮT LÝ THUYẾT VỀ ANKAN

1. Khái niệm Ankan

- Ankan là hiđrocacbon no mạch hở:CnH2n+2(n ≥1)

- Xicloankan là hiđrocacbon no mạch vòng, CTTQ của monoxicloankanCnH2n(n≥3)

2. Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp

-Đồng phân cấu tạo:Ankan từ C4H10trở đi có công thức đồng phân cấu tạo mạch cacbon (mạch không phân nhánh và phân nhánh)

-Danh pháp ankan có mạch nhánh:

Số chỉ vị trí nhánh- tên nhánh + tên mạch chính + an

Lưu ý: Mạch chính là mạch cacbon dài nhất, chứa nhiều nhánh hơn.

Bạn đang xem: Sơ đồ tư duy ankan

Đánh số thứ tự cacbon mạch chính từ C đầu gần nhánh.

Nếu có nhiều nhánh giống nhau thì dùng tiền tố chỉ độ bội (theo số đếm): đi, tri, tera…Khi có nhiều nhánh thứ tự gọi tên nhánh theo vần chữ cái.

-Gốc hiđrocacbonlàphần còn lạicủa phân tử hidrocacbon sau khi bớt đi một số nguyên tử hiđro nhưng vẫn còn tồn tại trong phân tử ở trạng thái liên kết và không mang electron tự do như gốc tự do.

CTTQnhóm ankyl: CnH2n+1

-Bậc của một nguyên tử cacbontrong phân tử ankan bằng số nguyên tử cacbon liên kết trực tiếp với nó.

3. Tính chất vật lí:

- Ở điều kiện thường ankan từ C1→ C4ở trạng thái khí, từ C5→ C17trở đi ở trạng thái lỏng, từ C18trở lên ở dạng rắn. Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi và khối lượng riêng của ankan nói chung tăng theo chiều tăng của phân tử khối.

- Ankan là những chất không màu, không tan trong nước, nhẹ hơn nước nhưng tan nhiều trong dung môi hữu cơ.

4. Tính chất hóa học

a) Phản ứng thế:

- Nguyên tử H bị thế bằng halogen tạo dẫn xuất halogen:

CnH2n+2 + x Cl2→ CnH2n+2-xClx+ x HCl (x ≤ 2n+2)

- Đối với ankan phân tử có các nguyên tử C có bậc khác nhau, sản phẩm chính thế H ở C bậc cao hơn.

b) Phản ứng tách:

+ Tách hiđro (đề hiđro hóa):

*

+ Bẻ gãy các liên kết C-C ( cracking):

*

c) Phản ứng oxi hóa( đốt cháy):

Ankan cháy tạo ra nhiều nhiệt:

CnH2n+2 +3n + 123n + 12O2 → n CO2+ (n+1) H2O

5. Điều chế

- Trong công nghiệp, metan và các đồng đẳng được lấy từ khí thiên nhiên, khí mỏ dầu và dầu mỏ.

Xem thêm: Bài Viết Tập Làm Văn Số 3 Lớp 9 : Tổng Hợp Những Bài Viết Số 3 Hay Nhất (4 Đề)

- Trong phòng thí nghiệm, ankan được điều chế bằng cách nung muối natri của axit cacboxylic với vôi tôi xút.