*
Nguyễn Trãi sinh năm 1380, hiệu là Ức Trai, quê ở đưa ra Ngại (Chí Linh, Hải Dương) sau dời về Nhị Khê (Thường Tín, Hà Tây). Phụ vương là Nguyễn Phi Khanh, một học trò nghèo, học giỏi, đỗ thái học viên (tiến sĩ). Bà mẹ là è cổ Thị Thái, nhỏ Trần Nguyên Đán, một qúy tộc đời Trần.  Lên sáu tuổi, mất mẹ, lên mười tuổi, ông ngoại qua đời, ông về ngơi nghỉ Nhị Khê, nơi phụ thân dạy học. Năm hai mươi tuổi, năm 1400, ông đỗ thái học viên và hai phụ thân con thuộc ra có tác dụng quan với nhà Hồ. Năm 1407, giặc Minh cướp nước tạ Nguyễn Phi Khanh bị bọn chúng đưa lịch sự Trung Quốc. đường nguyễn trãi và một người em đi theo chuyên sóc. Nghe lời phụ thân khuyên , ông trở về, tuy nhiên bị quân Minh bắt giữ. Sau đó, ông kiếm tìm theo Lê Lợi. Xuyên suốt mười năm chiến đấu, ông đã góp công to vào chiến thắng vẻ vang của dân tộc.

Đầu năm 1428, quét sạch sẽ quân thù, ông hăm hở bắt tay vào thiết kế lại nước nhà thì hốt nhiên bị nghi oan cùng bắt giam. Tiếp nối ông được tha, nhưng không thể được tin cậy như trước. Ông buồn, xin về Côn Sơn. Đó là vào trong năm 1438 - 1440. Năm 1440, Lê Thái Tông mời ông trở lại thao tác và giao mang đến nhiều quá trình quan trọng. Ông đang hăng hái giúp vua thì xẩy ra vụ công ty vua chết bất ngờ đột ngột ở Trại vải (Lệ bỏ ra Viên, Bắc Ninh). Vốn chứa thù tự lâu so với Nguyễn Trãi, bọn gian tà ở triều đình vu cho ông âm mưu giết vua, khép vào tội nên giết cả bố họ năm 1442.  Nỗi oan tày trời ấy, hơn nhì mươi năm sau, 1464, Lê Thánh Tông new giải tỏa, rồi mang lại sưu khoảng lại thơ văn ông cùng tìm người đàn ông sống sót mang lại làm quan.  nhìn chung, sống cuộc đời nguyễn trãi nổi lên nhì điểm cơ bạn dạng sau:  phố nguyễn trãi là bậc đại anh hùng dân tộc và là một trong những nhân thiết bị toàn tài hiếm gồm của lịch sử Việt phái mạnh trong thời đại phong kiến. Ở phố nguyễn trãi có một nhà chính trị, một công ty quân sự, một đơn vị ngoại giao, một công ty văn hóa, một bên văn, một nhà thơ tầm cỡ kiệt xuất.  Nhưng nguyễn trãi cũng là một người đã đề xuất chiụ đầy đủ oan

SỰ NGHIỆP THƠ VĂN:  - đơn vị văn, nhà thơ lớn: là hero dân tộc, phố nguyễn trãi còn là bên văn, công ty thơ lớn. Ông còn nhằm lại các tác phẩm có mức giá trị. "Quân trung tự mệnh tập" là hầu như thư từ bỏ gửi cho những tướng giặc với những sách vở và giấy tờ giao thiệp cùng với triều đình nhà Minh, nhằm mục tiêu thực hiện kế "đánh vào lòng", ngày này gọi là địch vận. "Bình Ngô đại cáo" rước lời Lê Lợi tổng kết 10 năm kháng giặc, tuyên tía trước nhân dân về chính nghĩa quốc gia, dân tộc, về qúa trình chiến đấu gian nan để đi đến thành công vĩ đại sau cùng giành lại chủ quyền cho khu đất nước. "Lam đánh thực lục" là cuốn sử về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. "Dư địa chí" viết về địa lý lịch sử dân tộc nước ta. "Chí Linh tô phú" nói về trận chiến đấu chống giặc Minh đau buồn và anh hùng. Các tác phẩm ấy phần lớn là văn bằng chữ Hán.  -Về thơ, tất cả hai tập: "Ức trai thi tập" bằng chữ Hán, "Quốc âm thi tập" bằng chữ Nôm, tức chữ Việt, chính là thơ cả một đời, từ dịp trẻ cho tuổi già, nhiều nhất là khoảng tầm 10 năm tìm mặt đường và thời hạn về nghỉ làm việc Côn Sơn. Nội dung thấy rõ trong các số đó là chổ chính giữa tình so với quê hương, gia đình, với nước, cùng với dân, cùng với bao trái ngang trong cuộc đời...  - Tình yêu quê hương gia đình: câu chữ thơ văn ông khôn cùng phong phú. Đây chỉ nói vắn tắt một vài khía cạnh. Nét đầu tiên là niềm thiết tha với thiên nhiên ở quê hương. Bắt đầu là những cái nhỏ tuổi nhặt, tưởng như ko đâu, nhưng lại chan đựng thân thương. Rau muống, mồng tơi, râm bụt, cây chuối, cây đa, cây mía... Hầu như thành vần điệu. Đào, liễu, tùng, trúc đảm đang đứng liền sát bên rau muống, mùng tơi quê mùa một bí quyết tự nhiên. Không chút gì rành mạch sang hèn. Toàn bộ đều được lòng ông trìu mến. Ông nói một phương pháp trang trọng: "Hái cúc, ương lan, mùi hương bén áo, tìm kiếm mai, đạp nguyệt, tuyết xâm khăn", nhưng cũng vừa vui mừng chân chất: "Ao cạn, vớt bèo cấy muống, Trì thanh, phân phát cỏ ương sen". Ông phát hiện tại ra cái đẹp bình dị vô cùng bất ngờ: Đêm trăng gánh nước thì gánh luôn trăng mang về ("Chè tiên nước ghín nguyệt treo về"). Bầu trời không mây, trong suốt một color xanh, ông thấy đó là 1 trong bầu ngọc đông lại ("Thế giới đông đề nghị ngọc một bầu"). Thuyền bè chen nhau gối đầu lên bãi, ông chú ý thành một đám tằm cơ hội nhúc ("Tằm ươm thời gian nhúc thuyền đầu bãi"). Bé rùa, con hạc, núi, chim, mây, trăng, ông xem là con cái, là trơn giềng, là anh em: "Rùa nằm, hạc lẩn nên bè đảng bạn, U ấp cùng ta làm dòng con...", "Núi trơn giềng, chim bầu bạn, Mây khách hàng khứa, nguyệt anh tam". Có lúc, ông như phối hợp mình vào thiên nhiên tới cả dòng suối, tảng đá đậy rêu, vòm thông tán trúc như hòa nhập với ông làm một: "Côn Sơn bao gồm suối rì rầm. Ta nghe như tiếng bầy cầm bên tai, Côn Sơn gồm đá rêu phơi, Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm, vào lèn thông mọc như nêm, Tha hồ nước muôn lọng ta xem vùng nằm, trong rừng gồm bóng trúc râm, Giữa greed color mát ta ngâm thơ nhàn"... (Côn đánh ca - dịch).  -Tiếp theo là niềm thiết tha với bà nhỏ thân thuộc nghỉ ngơi quê nhà. Thời còn giặc Minh, những năm ông buộc phải lẫn tránh mọi nơi, xa nhà, xa quê, xa bà con thân nằm trong với bao nỗi bi hùng rầụ Đêm thu, xa nhà, bên ngọn đèn khuya, ông day dứt: :Gió thu đến, lá rụng rồi. Bản thân vẫn long đong quê người, Đêm mưa, mặt ngọn đèn leo lét, hồn mộng cứ vẫn vơ mãi khu vực đất khách" (Đêm thu khu đất khách - dịch). Tiết đãi đằng đến, theo tục, con cháu phải trở lại viếng thăm mồ mã ông bà, sửa sang, bồi đắp, thắp nén hương thơm tưởng nhớ, cho đúng đạo làm con cháu, cố kỉnh mà vẫn bao năm ông ko về được. Ông chỉ não lòng: "Thân bản thân xa nghìn dặm, mồ mã ông bà nghỉ ngơi quê không vấn đề gì giẫy cỏ thắp hương, Mười năm sẽ qua, mọi nguời ruột thịt, quen thân cũ đã chẳng còn ai, Đành mượn bát rượu xay mình uống, cấm đoán lòng cứ ngày ngày xót xa nỗi lưu giữ quê" (Thanh minh - dịch).  - Ông mất bà mẹ lúc mới lên sáu. Lòng con thương chị em càng nồng. Ông bà ngoại, cậu, dì đầy đủ ở Côn Sơn. Quê nội những đời cũng sống đó. Một lần đi thuyền về thăm, ông ôn lại bao nỗi đắng cay giữa những ngày giữ lạc. Nghe sao nhưng mà tha thiết: "Mười năm rồi mình trôi dạc như cánh bèo, Đêm ngày nổi lưu giữ quê cứ như giầy vò vào lòng, Bao lần vẫn gửi hồn tìm đến quê cũ, nhưng rồi đành nhỏ tuổi nước mắt thấm máu mà lại gội rửa trong tưởng tượng nấm mèo mồ mẹ, mồ mã ông bà, còn làng mạc làng, bà con, trong khi giặc giày xéo thì kị sao được số đông hành vi bạo tàn của chúng! nhưng mình thì cứ đang cần thương xót suông, Trời: biết làm sao đây! Một tối trôi qua mặt gối, không biện pháp nào nhắm mắt được" (viết bên trên thuyền về Côn tô - dịch).  - Đời sống trong sạch, suốt cả quảng đời một lòng vì chưng nước vày dân: về bên với nông thôn, ông yên lòng và tự hào: "Quê cũ bên ta thiếu của nào, rau xanh trong nội, cá vào ao". Cấy cày là niềm vui: "Một cày một cuốc thú công ty quề, Áng chúc lan chen vãi đậu kê.


Bạn đang xem: Sơ lược về nguyễn trãi


Xem thêm: Bài Soạn Văn Lớp 8 Bài Ôn Tập Truyện Kí Việt Nam (Chi Tiết), Soạn Văn 8: Ôn Tập Truyện Kí Việt Nam

Ông ca tụng chi ngày tiết của tùng, trúc, mai, tía cây không chịu khuất phục trước lạnh ngắt mùa đông với ông luôn giữ một lớp lòng trong sạch, một tấm "lòng thơm".  Đất nước bị ngoại xâm, nó hiện thành lòng lòng căm thù giặc cao độ với ý chí kiên trì, gang thép phá hủy quân thù: "Căm giặc nước thề không thuộc sống", "Nếm mật nằm gai, há bắt buộc một sớm nhì tối, Quên ăn uống vì giận, sách lược thao để ý đến đã tinh". Quân giặc quét sạch sẽ rồi, nó là khát khao tạo một tổ quốc hưng thịnh, nhân dân đời đời hòa bình hạnh phúc: "Xã tắc từ phía trên bền vững, giang sơn từ đây đổi mới...., Muôn thưở nền thái bình vữngchắc".